- Kilka łyków szkockiej zawsze pomaga mi myśleć. Ale nie dzisiaj. Nie, gdy wszystkie moje hipotezy prowadzą do tego samego zakończenia...

Szedł wąską uliczką prowadzącą do ciemnej bramy, czyli dokładnie w takie miejsce, o którym rozsądny człowiek mówi: „nie, dziękuję”, po czym zawraca na pięcie i zamawia Ubera w przeciwną stronę. Ale James Renoir dawno już przestał być rozsądny. Teraz był raczej gościem, który wyglądał, jakby od miesięcy jego dieta składała się wyłącznie z zimnej kawy, złych przeczuć i przeterminowanej cierpliwości. W jego oczach siedziała czysta zemsta, a w głowie tłukło się jedno, wyjątkowo bezużyteczne pytanie: co by było, gdyby tamtego deszczowego dnia zostawił tę cholerną teczkę, wyszedł pięć minut wcześniej i nie dał się wciągnąć w ten cały cyrk?

Może wtedy wszystko potoczyłoby się inaczej. Może on nie wlókłby się teraz przez ten mrok z miną człowieka, który dawno przestał wierzyć w przypadki, a zaczął wierzyć głównie w spiski, tanie tytonie i zasadę, że jeśli coś wygląda podejrzanie, to zaraz widowiskowo pieprznie.

— Za tobą — usłyszał głos.

No pięknie.

Kolejny sekret śmierdzący kłopotami, prawda, której nikt nie chce ruszać nawet kijem, i to znajome uczucie, że jeśli sam tego nie odkryje, to nikt za niego tego nie zrobi.

Westchnął, postawił kołnierz płaszcza.

— No dobrze. To do roboty.

Witamy w mieście, gdzie nawet latarnie biorą w łapę

Renoir wrzuca Cię do miasta tak brudnego i skorumpowanego, że nawet uliczne latarnie wyglądają tam, jakby po godzinach brały łapówki, tuszowały dowody i doskonale wiedziały, gdzie zakopano wszystkie trupy – zarówno te dosłowne, jak i polityczne.

Główny bohater, James Renoir, to glina próbujący przeżyć w świecie, gdzie mafia trzyma za gardło każdego, kto siedzi w hierarchii choćby centymetr wyżej niż automat z kawą na komisariacie. Słowo „uczciwość” brzmi tam jak legenda miejska opowiadana młodym kadetom, żeby sprawdzić, czy są aż tak naiwni, na jakich wyglądają.

I przez krótką, cholernie podejrzaną chwilę wygląda nawet na to, że James wygrał los na loterii. Jest awans, wyższa ranga i kobieta marzeń. Klasyka. Człowiek zaczyna popełniać ten podstawowy błąd fabularny i wierzy, że życie nie naszykowało dla niego emocjonalnego plaskacza krzesłem prosto w twarz.

I wtedy, rzecz jasna, wszystko się wywala.

Gratulacje, umarłeś. Teraz wracaj do pracy.

Padają dwa strzały, a James odkrywa, że jego najnowsza sprawa dotyczy jego samego – co jest prawdopodobnie najmniej komfortowym sposobem na dowiedzenie się, że właśnie zostało się denatem z permanentnym kryzysem egzystencjalnym.

I od tego momentu wjeżdża esencja noir: „Gratulacje, właśnie skasowałeś bilet na tamten świat, a teraz proszę brać nadgodziny i wracać do roboty”.

Renoir to gra o facecie, który nawet po własnym zgonie nie ma prawa do urlopu. Zamiast elegancko odpoczywać w zaświatach z numerkiem w ręku, James jako duch dalej szwenda się po zaułkach, węszy w cudzych brudach, przesłuchuje inne zjawy i próbuje rozwikłać własne morderstwo – tyle że teraz robi to w wersji paranormalnej: jako cień ze skrajną nerwicą na punkcie każdej lampy sufitowej świecącej tak, jakby miała z nim osobisty konflikt .

I to kupuje mnie w Renoir najmocniej – że ta gra nawet przez sekundę nie udaje, że będzie przytulna czy „dla każdego”. Odpalasz ją, a ona patrzy na Ciebie swoim zmęczonym, przekrwionym wzrokiem i mówi bez ogródek: „Słuchaj, bystrzaku. Tutaj wszyscy mają coś na sumieniu, deszcz nigdy nie przestanie padać, a jeśli liczysz na happy end, to pomyliłeś adresy”.

I ja taki brak złudzeń szanuję.

Gra, która pachnie tytoniem i fatalnymi decyzjami

Jest ogromna różnica między grami, które tylko przebierają się w mrok jak na tanią imprezę halloweenową, a grą, po której naprawdę ma się ochotę umyć ręce. Renoir należy do tej drugiej kategorii. Tutaj bruk błyszczy od wilgoci tak bardzo, że chłód bije prosto z monitora. Klimatyczny jazz sączy się w Twojej głowie nawet wtedy, gdy w grze panuje cisza, a każda lokacja wygląda tak, jakby pięć minut wcześniej ktoś sprzedał tu przyjaciela mafii albo podjął decyzję życia po trzeciej szklance whiskey.

Sam James momentami mruczy pod nosem w ten cudownie zgorzkniały sposób. Wie, że świat jest zepsuty do szpiku kości, ale brnie przez niego dalej – trochę z przyzwyczajenia, trochę z bezsilności, a trochę dlatego, że jest zbyt uparty, by dać sobie spokój nawet po śmierci. Może nie sypie śmiesznymi tekstami jak w Hopkinsie, ale jego teksty mają w sobie ten specyficzny, ciężki posmak: dymu papierosowego, mokrego kołnierza, trzeciej kawy o drugiej w nocy i świadomości, że sprawiedliwość nie istnieje, ale ktoś tę papierkową robotę musi dokończyć.

Cień: jedyny współpracownik, który jeszcze go nie zdradził

Mechanicznie gra ma kilka asów w rękawie. Jako duch nie tylko zbierasz dowody, ale też przejmujesz kontrolę nad innymi zjawami, manipulujesz otoczeniem i kombinujesz, jak przemknąć przez pokoje, żeby światło nie zrobiło z Ciebie paranormalnego tosta.

I ten motyw światła jest genialnie przewrotny. Zazwyczaj w grach światło to Twój azyl. Miejsce, które mówi: „Wejdź tu, tutaj nic Cię nie zje”. W Renoir? Tutaj światło zachowuje się jak agresywny ochroniarz w markecie, który idzie za Tobą krok w krok, bo z góry zakłada, że chcesz coś ukraść tylko dlatego, że istniejesz.

Dzięki temu mrok naprawdę gra, a nie tylko ładnie wygląda. Cień nie jest tu dekoracją – to Twój jedyny lojalny partner w interesach. Jedyny kumpel z pracy, który jeszcze nie zdążył Cię zdradzić.

I dlatego ten cały świat tak dobrze siada w głowie, bo Renoir nie próbuje być „fajnym, popowym noir”. Chce być zmęczony, lepki od deszczu, niewygodny i moralnie podejrzany. Pachnie tytoniem, tanią gorzałą i błędami, których żałuje się przez resztę (nie)życia.

I wiecie co? Ja te klimaty kupuję bez targowania.

Jest druga w nocy.

Czas iść spać.

Dobranoc.